In omgevingen waar explosiegevaarlijke stoffen aanwezig zijn, mag je niet zomaar een standaard industriële stofzuiger inzetten. De wet verplicht je in dat geval tot het gebruik van een ATEX-gecertificeerde machine. Maar wanneer is dat precies? En wat maakt een ATEX stofzuiger anders dan een gewone industriële machine? Dit artikel geeft antwoord op de meest gestelde vragen over ATEX-stofzuigers.
Wat betekent ATEX?
ATEX staat voor ATmosphères EXplosibles — explosieve atmosferen. De ATEX-richtlijnen zijn Europese regelgeving die vastlegt aan welke eisen apparatuur moet voldoen die wordt ingezet in omgevingen waar ontploffingsgevaar bestaat door brandbare gassen, dampen, nevel of stof.
In Nederland zijn de twee relevante Europese richtlijnen:
- ATEX 114 (2014/34/EU) — voor fabrikanten van apparatuur bestemd voor gebruik in explosiegevaarlijke omgevingen
- ATEX 153 (1999/92/EG) — voor werkgevers die werknemers inzetten in explosiegevaarlijke omgevingen
Op basis van ATEX 153 zijn werkgevers verplicht om een explosieveiligheidsdocument op te stellen en de werkplek in te delen in zones.
ATEX-zones: zone 20, 21 en 22
Voor stofexplosies (dus niet gas- of dampexplosies) gelden drie zones:
- Zone 20 — een explosief stofmengsel is continu, gedurende lange perioden of regelmatig aanwezig. Voorbeeld: de binnenkant van een silo of menger.
- Zone 21 — een explosief stofmengsel kan af en toe voorkomen tijdens normaal bedrijf. Voorbeeld: de omgeving rondom een vullijn of doseerinstallatie.
- Zone 22 — een explosief stofmengsel komt zelden voor en slechts gedurende korte tijd. Voorbeeld: de omgeving rondom een silo-uitlaat bij normaal onderhoud of een storing.
De meeste ATEX-stofzuigers voor industriële reiniging worden ingezet in zone 22 — de meest voorkomende situatie bij productieomgevingen, voedingsindustrie, houtbewerkingsbedrijven en chemische industrie.
Wanneer is een ATEX stofzuiger verplicht?
Een ATEX stofzuiger is verplicht zodra je werkzaamheden uitvoert in een als ATEX-zone geclassificeerde omgeving. In de praktijk gaat het om:
- Voedingsmiddelenindustrie — suiker-, meel- en kruidenstof zijn explosief
- Houtbewerkingsbedrijven — fijn houtstof vormt een explosierisico
- Chemische en farmaceutische industrie — stofdeeltjes van bepaalde grondstoffen
- Metaalverwerkende industrie — aluminiumstof, magnesiumstof en andere metaalstofsoorten
- Graan- en veevoederindustrie — graanstof en veevoederstof zijn explosief
Gebruik je in een van deze omgevingen een niet-gecertificeerde stofzuiger, dan overtree je de Arbowet en loop je risico op zware boetes — en belangrijker: je brengt medewerkers in gevaar.
Wat maakt de ZUVAC Guardian-E52 geschikt voor ATEX?
De Guardian-E52 is de ATEX-gecertificeerde industriële stofzuiger van ZUVAC. Hij is ontworpen voor gebruik in zone 22 — de meest voorkomende ATEX-classificatie in de industrie.
Kenmerken die de Guardian-E52 geschikt maken voor ATEX-omgevingen:
- ATEX-gecertificeerd voor zone 22 (categorie 3D)
- 400V / 3-fase motor met explosieveilige uitvoering
- Antistatische slangen en componenten om vonkvorming te voorkomenmen
- Aarding om statische elektriciteit af te voeren
- 100 liter opvangcapaciteit met filtercartridge
- 353 m³/h luchtverplaatsing
Voor zone 20 en 21 zijn zwaardere certificeringen vereist (categorie 1D of 2D). Neem in dat geval contact op voor advies op maat.
ATEX stofzuiger huren of kopen?
Voor structureel gebruik in een ATEX-zone is kopen meestal de beste keuze — je hebt de machine altijd beschikbaar en je kunt hem afstemmen op je specifieke omgeving. Huren is ideaal voor tijdelijke projecten, onderhoudsstops of situaties waarbij je niet zeker weet hoe lang je de machine nodig hebt.
Bij verhuur van de Guardian-E52 wordt de machine schoon, gecontroleerd en compleet geleverd. Zo hoef je niet te investeren in een machine die je slechts periodiek inzet.
Checklist: heb jij een ATEX stofzuiger nodig?
- Werk je in een omgeving waar brandbaar stof aanwezig kan zijn?
- Is de werkplek geclassificeerd als ATEX-zone 20, 21 of 22?
- Is er een explosieveiligheidsdocument aanwezig?
- Worden in de omgeving brandbare vaste stoffen verwerkt, gemalen of getransporteerd?
Beantwoord je één of meer vragen met ja? Dan is een ATEX-gecertificeerde stofzuiger geen optie maar een verplichting.
Conclusie
Een ATEX stofzuiger is verplicht zodra je werkt in een zone waar explosief stof aanwezig kan zijn. Zone 22 — de meest voorkomende classificatie — vereist een categorie 3D gecertificeerde machine. De Guardian-E52 van ZUVAC voldoet aan deze eisen en is beschikbaar voor zowel verhuur als verkoop.
Wil je weten of jouw werkplek een ATEX stofzuiger vereist, of wil je de Guardian-E52 huren of kopen? Neem contact op met Teun via +31 6 21 264 823 of vraag een vrijblijvende offerte aan.
Meer lezen uit de kennisbank
- Industriële stofzuiger huren voor renovatie
- Stofklasse L, M en H — wat is het verschil?
- Industriële stofzuiger huren of kopen?
- Bekijk alle artikelen in de kennisbank
